Daglichtlamp energieverbruik watt optimaliseren
Watt, lumen en lux: de basis van je daglichtlamp
Om te begrijpen hoe je energie kunt besparen, moet je weten wat er eigenlijk gebeurt als je je lamp aanzet. Vroeger keken we naar het wattage, dat vertelde hoeveel energie een gloeilamp verbruikte.
Tegenwoordig, met spaar- en ledlampen, is dat minder relevant. Tegenwoordig draait het om lumen. Lumen meet de totale hoeveelheid licht die de lamp uitstraalt.
Je wilt dus een bepaalde hoeveelheid lumen (licht) produceren met zo min mogelijk watt (energie).
Een stapje verder gaat het om lux. Lux meet de lichtintensiteit op een specifiek punt, dus hoe fel het licht voelt op je netvlies als je er recht in kijkt of eronder zit. Voor lichttherapie is het belangrijk dat je voldoende lux bereikt (meestal 10.000 lux op een bepaalde afstand).
De kunst is om die 10.000 lux te halen met de laagst mogelijke wattage. Een moderne LED-lichttherapielamp doet dit veel efficiënter dan een ouderwetse TL-buis lamp. Waar een ouderwetse SAD lamp misschien 36 watt verbruikte voor een bepaalde lichtopbrengst, doet een moderne LED-lamp dat al snel met 15-20 watt.
Hoe je lamp het energiezuinigst gebruikt
Het optimale energieverbruik begint niet per se bij de aanschaf, maar bij het gebruik.
De meeste mensen zetten hun lichttherapielamp op de hoogste stand en laten hem de hele sessie aanstaan. Logisch, je wilt resultaat. Maar vaak is dat niet nodig. De meeste lampen geven al genoeg licht op een lagere stand.
Probeer eens de middelste stand. Als je nog steeds het 'wakkere' gevoel krijgt, dan kun je die stand de rest van de week gebruiken en bespaar je direct 30-50% op je verbruik voor die sessie.
Timing is ook cruciaal. Veel mensen laten hun wake-up light te lang aanstaan.
Een wake-up light die na 30 minuten langzaam aan is gegaan, hoeft daarna niet meer fel te branden. Zet hem uit of dim hem naar een laag nachtlampje. Je hebt de stimulans al gehad.
De juiste afstand en hoek
Ook bij een lichttherapie bril hoef je hem niet langer te gebruiken dan de aanbevolen 20-30 minuten. Elk minuut langer is energieverspilling zonder extra therapeutisch voordeel.
De afstand tot je lamp is een enorme factor. Volgens de instructies van de meeste SAD lampen (zoals de Philips HF3520/3521) moet je op ongeveer 20-30 cm afstand zitten. Op die afstand krijg je de benodigde 10.000 lux.
Ga je verder weg zitten, dan neemt de lichtintensiteit (lux) af met het kwadraat van de afstand.
Dat betekent dat als je de afstand verdubbelt, de intensiteit vier keer zwakker wordt. Om dan toch 10.000 lux te halen, zou je de lamp veel feller moeten zetten, wat meer energie kost.
Blijf dus dichterbij zitten dan je misschien instinctief doet. Speel ook met de hoek.
Richt de lamp niet recht op je gezicht als dat te fel is, maar zet hem schuin. Zo vang je nog steeds veel licht op, zeker als je een daglichtlamp flikker probleem oplossen wilt voorkomen door een stabiele lichtbron te gebruiken. Een lichttherapie bril is hierin trouwens super efficiënt; hij zit direct op je gezicht, dus alle energie gaat direct naar je ogen. Geen verspilling via de lucht.
Modellen en hun impact op je energierekening
De markt voor daglichtlampen is enorm divers. Ook is het goed om te weten wanneer je een daglichtlamp lamp moet vervangen. Laten we kijken naar een paar typische voorbeelden en hun verbruik.
Een basis SAD lamp, zoals de Beurer TL 100, verbruikt ongeveer 18 watt. Dit is een instapmodel dat prima werkt voor de basisbehoefte.
Hij is vaak groter en heeft een vast scherm. De prijs ligt rond de €70-€90. Omdat hij al redelijk zuinig is, valt het energieverbruik reuze mee, zeker als je hem maar 30 minuten per dag gebruikt. Neem dan een high-end model zoals de Philips EnergyLight (HF3520).
Deze lampen verbruiken ongeveer 23 watt, maar hebben vaak extra functies zoals een wekker en verschillende lichtstanden.
De prijs ligt hoger, rond de €150-€200. Het verbruik is nog steeds laag, maar de "slimme" functies (zoals een timer die automatisch uitschakelt) helpen je juist energie te besparen. Je betaalt dus iets meer voor de lamp, maar de energiebesparing zit hem in de gebruiksgemakken die voorkomen dat je hem onnodig lang aan laat staan.
Een heel andere categorie zijn de lichttherapie brillen, zoals de Luminette 3. Dit apparaatje verbruit maar 5 watt.
Het is een mini-verbruik. De techniek is anders: in plaats van een groot scherm van 30x40 cm, heb je een paar ledjes die rechtstreeks in je ogen schijnen.
De prijs ligt rond de €180-€200. Als energiebesparing je hoofddoel is en je houdt van mobiliteit (je kunt hem dragen terwijl je ontbijt of op de trein wacht), dan is dit de meest energiezuinige optie die er bestaat. Je verbruik per sessie is letterlijk een paar cent.
Praktische tips om direct te besparen
Wil je morgen al minder verbruiken? Hier zijn een paar concrete acties die je kunt ondernemen.
- Gebruik een timer: De meeste moderne lampen hebben een ingebouwde timer. Stel deze in op de exacte duur van je therapie (bijvoorbeeld 20 of 30 minuten). Zo vergeet je nooit meer de lamp aan te laten staan.
- Dimmen is je vriend: Probeer eens een sessie op 75% helderheid. Als je nog steeds het effect voelt, gebruik dan die stand voortaan. Je bespaart direct 25% op het wattage.
- Reinig de lamp: Stof op het lichtscherm kan tot 10% van het licht tegenhouden. Door de lamp wekelijks af te nemen met een zachte, droge doek, zorg je dat al het licht je bereikt. Je hoeft de helderheid niet op te voeren om door het stof heen te kijken.
- Combineer functies: Gebruik je wake-up light? Zet hem na de wekfase uit of op de laagste stand. Gebruik je een lichttherapie bril? Draag hem terwijl je je klaarmaakt. Zo hoef je de grote lamp in de woonkamer niet aan te zetten.
Het gaat om kleine aanpassingen die op lange termijn een groot verschil maken. Met deze aanpak zorg je dat je investering in een daglichtlamp of SAD lamp niet alleen goed is voor je humeur, maar ook vriendelijk voor je portemonnee en het milieu. Vergeet ook niet je daglichtlamp na een verhuizing weer slim te installeren. Lichttherapie moet je energie geven, niet je energierekening!